یافتههای ارزشمند باستانشناسی محوطه «کاروانزمین» شهرستان علیآباد کتول، از جمله گورنهادههای یک تدفین منحصربهفرد عصر آهن، با حضور نماینده ولیفقیه در گلستان، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور، استاندار گلستان و جمعی از مدیران استانی در موزه باستانشناسی گرگان به نمایش در آمد.

نرگس حسین زاده-پایگاه خبری کیمیای ایران آنلاین
این رویداد فرهنگی با حضور آیتالله سیدکاظم نورمفیدی نماینده ولیفقیه در گلستان و امامجمعه گرگان، دکتر علی دارابی قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور، علیاصغر طهماسبی استاندار گلستان، فریدون فعالی مدیرکل میراثفرهنگی استان و جمعی از مسئولان، پژوهشگران و اصحاب رسانه برگزار شد.
تاریخ محسوس، سندی بر اصالت تمدن ایران
آیتالله سیدکاظم نورمفیدی در جریان این بازدید، یافتههای باستانشناسی را مصداق بارز «تاریخ محسوس» خواند و اظهار کرد: مردم عزیز ما در کنار مطالعه تاریخ مکتوب، با حضور در موزهها میتوانند آثار بهجامانده از نیاکان خود را از نزدیک لمس کنند و با پیشینه پربار این سرزمین بیشتر آشنا شوند.
نماینده ولیفقیه در گلستان ضمن قدردانی از تلاشهای جامعه میراثفرهنگی کشور و استان،افزود: «پژوهش، حفاظت و صیانت از این آثار، خدمت بزرگی به فرهنگ و تاریخ ایران اسلامی است.»
وی با اشاره به قدمت و ریشهدار بودن تمدن ایرانزمین خاطرنشان کرد: برخی کشورها و جریانها که پیشینه تاریخی بسیار کوتاهی دارند، تابآوری در برابر دیرینگی تاریخ و تمدن درخشان ایران را ندارند و عظمت آن را برنمیتابند.
روایتگری موزهها از هویت ملی نسل جوان
در ادامه این بازدید، دکتر علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور، موزهها را فراتر از محل نگهداری اشیا، راویان اصیل تاریخ و هویت مردمان دانست و گفت: هرچه نسل جوان با ریشههای تاریخی و داشتههای فرهنگی خود مانوستر باشد، تعلق خاطر عمیقتری به خاک و بوم خود پیدا خواهد کرد.
دارابی با اشاره به آمار توسعه زیرساختهای موزهای کشور افزود: پیش از انقلاب اسلامی تنها ۳۵ موزه در کشور فعال بود، اما به برکت نظام جمهوری اسلامی این تعداد هماکنون به ۸۳۳ موزه رسیده و بر اساس اهداف کلان برنامه هفتم توسعه، شمار موزههای کشور تا پایان این برنامه باید به ۱۰۰۰ باب افزایش یابد.
وی با بیان اینکه تاکنون حدود یک میلیون اثر و شیء تاریخی در کشور شناسایی شده است،ادامه داد: از ابتدای آغاز ثبت آثار در سال ۱۳۱۰ تاکنون، حدود ۴۳ هزار اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، با توجه به فاصله میان آثار شناساییشده و ثبتشده، فعالان حوزه میراثفرهنگی نقش خطیری بهعنوان حافظان امین نفایس تاریخی کشور بر عهده دارند.
پیچیدگیها و دستاوردهای کاوش در ارتفاعات دوهزار متری هیرکانی
فریدون فعالی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گلستان نیز در این مراسم با تشریح جزئیات کاوش محوطه «کاروانزمین» گفت: مهمترین دستاورد این کاوش، کشف یک گور چاهی متعلق به عصر آهن است که در کنار آن، گورنهادههایی از جنس سفال، فلز، استخوان، شیشه و بقایایی از پارچه و چوب به دست آمده، یافتههایی که پنجرهای تازه رو به سوی شناخت آیینهای تدفین و سبک زندگی جوامع عصر آهن در شمال ایران میگشاید.
فعالی افزود: با توجه به تداوم روند تعمیرات و ساماندهی موزه باستانشناسی گرگان، این مجموعه آثار ارزشمند بهصورت نوبتی برای بازدید گروههای مختلف از جمله دانشجویان، پژوهشگران، اصحاب رسانه و مدیران به نمایش درخواهد آمد.
مدیرکل میراثفرهنگی گلستان با اشاره به سختیهای کار باستانشناسان در این محوطه تصریح کرد: محوطه باستانی “کاروانزمین” در ارتفاع حدود دو هزار متری از سطح دریا و در دل جنگلهای هیرکانی علیآباد کتول واقع شده است و گروه پژوهشی برای دسترسی به آن، ناچار به طی کردن مسیر سخت و صعبالعبور کوهستانی به صورت پیاده بودند.
وی با بیان اینکه این محوطه پس از دریافت گزارش حفاریهای غیرمجاز، مورد پایش، بررسی و مستندسازی قرار گرفت و در بهمنماه ۱۴۰۵ به ثبت ملی رسید، افزود: در جریان این کاوش اضطراری ۴۵ روزه، ۱۹ ترانشه ایجاد شد که علاوه بر تدفین عصر آهن، بقایای تدفینهای دوره اسلامی و دیوارهای سنگی مستحکم شناسایی شد و شواهد سفالی بهدستآمده نشان میدهد این دیوارها احتمالاً متعلق به یک قلعه یا رباط تاریخی است که تعیین کاربری قطعی آن نیازمند تداوم فصلهای بعدی کاوش است.
فعالی در پایان از استمرار برنامههای حفاظت، پایش محوطه، مرمت اضطراری یافتهها و انجام مطالعات آزمایشگاهی تخصصی به عنوان اولویتهای ادارهکل میراثفرهنگی استان خبر داد.
شایان ذکر است این بازدید در جریان دومین روز از سفر دکتر علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور به استان گلستان انجام شد، سفری که حضور به عنوان معین در جلسه شورای فرهنگ عمومی استان، شرکت در نشستهای تخصصی، بررسی چالشهای حفاظت از بافت تاریخی و بازدید از پروژههای شاخص میراثفرهنگی و گردشگری استان را در دستور کار خود دارد.