دامپزشکی در قلب امنیت سلامت جامعه و سپری در برابر تهدیدات بهداشت عمومی

ملیکا قرمزی – به گزارش پایگاه خبری کیمیای ایران آنلاین

دکتر رامتین گمرکچی در این نشست با تأکید بر ارتباط مستقیم سلامت انسان، حیوان و محیط زیست، دامپزشکی را یکی از اجزای مهم زنجیره سلامت عمومی دانست و گفت: دامپزشکی نوین نباید صرفاً در درمان حیوان بیمار خلاصه شود، بلکه پیشگیری، تشخیص زودهنگام، کنترل بیماری‌های مشترک و ارتقای آگاهی عمومی نیز بخش مهمی از مأموریت این حوزه است.
وی با اشاره به رویکرد سلامت واحد افزود: سلامت انسان، حیوان و محیط زیست از یکدیگر جدا نیست و پیشگیری از بسیاری از بیماری‌های مشترک، نیازمند همکاری میان دامپزشکی، پزشکی، محیط زیست، مدیریت شهری و سایر دستگاه‌های مرتبط است.

پیشگیری، مهم‌تر از درمان

مدیر مجتمع دامپزشکی جان با اشاره به اهمیت پزشکی پیشگیرانه در دامپزشکی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اشتباهات این است که مراجعه به دامپزشک را به زمان بیمار شدن حیوان موکول کنیم، در حالی که در دامپزشکی نوین، واکسیناسیون، معاینات دوره‌ای، کنترل انگل‌ها، تغذیه مناسب و تشخیص زودهنگام اهمیت بسیار زیادی دارد.
گمرکچی درباره بیماری‌های مشترک انسان و حیوان نیز گفت: بیماری‌هایی مانند هاری، برخی بیماری‌های انگلی، بیماری‌های منتقله از طریق کنه‌ها و برخی عفونت‌های باکتریایی و قارچی می‌توانند در شرایط مختلف میان انسان و حیوان مشترک باشند، اما رعایت اصول پیشگیرانه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش این مخاطرات داشته باشد.
وی تأکید کرد که افزایش نگهداری از حیوانات خانگی را نمی‌توان به صورت مستقیم مساوی با افزایش بیماری‌های مشترک دانست و عامل تعیین‌کننده، نحوه نگهداری و میزان رعایت اصول بهداشتی و پیشگیرانه است.

ضرورت مدیریت علمی حیوانات آزادزی

بخش دیگری از این نشست به موضوع حیوانات بی‌سرپرست و آزادزی اختصاص داشت.
دکتر گمرکچی با تأکید بر اینکه نباید خود حیوان را به عنوان تهدید تلقی کرد، اظهار کرد: مسئله اصلی، جمعیت کنترل‌نشده و نبود مدیریت صحیح است و مدیریت این موضوع باید بر پایه برنامه‌ریزی علمی و پایدار انجام شود.
وی کنترل تولیدمثل، واکسیناسیون، کنترل بیماری‌ها و انگل‌ها، شناسایی و ساماندهی حیوانات، جلوگیری از رهاسازی و مدیریت منابع غذایی را از مؤلفه‌های مهم مدیریت جمعیت حیوانات آزادزی عنوان کرد.
گمرکچی با بیان اینکه عقیم‌سازی به تنهایی نمی‌تواند مشکل جمعیت حیوانات آزادزی را حل کند، افزود: اگر رهاسازی حیوانات، تولیدمثل بدون مسئولیت، منابع غذایی و ورود مداوم حیوانات جدید به چرخه کنترل نشود، هیچ برنامه‌ای نمی‌تواند نتیجه پایدار ایجاد کند.
وی همچنین درباره ارتباط حیوانات آزادزی با محیط زیست گفت: بسته به منطقه و تراکم جمعیت، حضور کنترل‌نشده این حیوانات می‌تواند بر حیات وحش، منابع غذایی و برخی گونه‌های بومی تأثیر بگذارد و در مناطق حساس باید این موضوع با توجه به شرایط اکولوژیک منطقه مدیریت شود.

ضرورت تعیین مسئولیت‌ها و ایجاد چارچوب شفاف

مدیر مجتمع دامپزشکی جان همچنین بر ضرورت ایجاد چارچوب قانونی و اجرایی شفاف در حوزه نگهداری و مدیریت حیوانات تأکید کرد.
وی گفت: باید حقوق و مسئولیت‌های صاحب حیوان، سایر شهروندان و دستگاه‌های اجرایی به صورت روشن مشخص شود و موضوعاتی مانند ثبت و شناسایی حیوانات، واکسیناسیون، شرایط نگهداری، رفاه حیوان، تکثیر و فروش، حمل‌ونقل، جلوگیری از رهاسازی و مسئولیت صاحب حیوان مورد توجه قرار گیرد.
گمرکچی تأکید کرد که قانون‌گذاری لزوماً به معنای محدود کردن نگهداری از حیوانات نیست، بلکه هدف باید ایجاد چارچوبی مسئولانه باشد که در آن سلامت عمومی، حقوق شهروندان، رفاه حیوانات و حفاظت از محیط زیست در کنار یکدیگر دیده شوند.
وی همچنین مدیریت حیوانات بی‌سرپرست را موضوعی بین‌بخشی دانست و گفت: دامپزشکی، شهرداری، محیط زیست، وزارت بهداشت و سایر دستگاه‌های مرتبط هر کدام بخشی از این مسئله را در اختیار دارند و آنچه اهمیت بیشتری دارد، تقسیم کار شفاف و تدوین پروتکل مشترک میان دستگاه‌هاست.

دامپزشکی ایران در مسیر تخصصی شدن

گمرکچی در ادامه با اشاره به توسعه خدمات تخصصی دامپزشکی اظهار کرد: طی سال‌های اخیر، دانش حرفه‌ای، تجهیزات تشخیصی و امکانات جراحی در این حوزه رشد قابل توجهی داشته و دامپزشکی ایران در مسیر تخصصی‌تر شدن حرکت کرده است.
وی تصویربرداری پیشرفته، آزمایشگاه‌های تشخیصی، تجهیزات جراحی و سیستم‌های مانیتورینگ را از جمله ظرفیت‌های دامپزشکی نوین عنوان کرد و افزود: تجهیزات پیشرفته زمانی ارزشمند هستند که در کنار دانش، تخصص، تجربه و استانداردهای حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرند.
مدیر مجتمع دامپزشکی جان درباره هزینه‌های خدمات تشخیصی نیز گفت: هدف دامپزشکی انجام آزمایش یا تصویربرداری غیرضروری نیست، بلکه هدف رسیدن به تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب است و تشخیص صحیح می‌تواند از درمان‌های اشتباه و هزینه‌های بیشتر جلوگیری کند.

مسئولیت‌پذیری، محور ارتباط انسان و حیوان

دکتر گمرکچی با اشاره به مسئولیت صاحبان حیوانات اظهار کرد: نگهداری از یک حیوان صرفاً غذا دادن نیست و فردی که مسئولیت یک حیوان را می‌پذیرد باید نسبت به سلامت، تغذیه، واکسیناسیون، کنترل انگل، رفاه، آموزش و درمان آن نیز مسئول باشد.
وی تأکید کرد: موضوع اصلی در این حوزه، موافقت یا مخالفت با یک سبک زندگی نیست، بلکه باید بر مسئولیت‌پذیری، رعایت اصول بهداشتی و احترام به حقوق سایر شهروندان تمرکز کرد.

تأکید بر نقش رسانه در آگاهی‌بخشی

مدیر مجتمع دامپزشکی جان در بخش پایانی سخنان خود، رسانه‌ها را یکی از ارکان مهم ارتقای آگاهی عمومی دانست و گفت: موضوعات مرتبط با حیوانات، سلامت و محیط زیست نیازمند گفت‌وگویی علمی و مسئولانه میان دامپزشکان، پزشکان، متخصصان محیط زیست، مسئولان شهری و جامعه است.
گمرکچی پرهیز از نگاه‌های افراطی و احساسی و حرکت به سمت اطلاع‌رسانی علمی را ضروری دانست و اظهار کرد: آینده دامپزشکی را می‌توان در سه واژه تخصص، پیشگیری و آگاهی خلاصه کرد و در مدیریت حیوانات آزادزی نیز علم، قانون و مدیریت پایدار باید مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: دامپزشکی فقط درمان بیماری حیوانات نیست؛ بخشی از مسیر حفظ سلامت جامعه است.