«افول مرجعیت»؛ هشدار نایبرئیس خانه مطبوعات درباره خروج نبض اخبار از دست رسانههای رسمی
در حالی که فضای رسانهای کشور با چالشهای ساختاری دستوپنجه نرم میکند، نایبرئیس خانه مطبوعات با تأکید بر کاهش مرجعیت رسانههای رسمی، خواستار بازنگری فوری در نظام مجوزدهی و تدوین بستههای حمایتی ویژه برای رسانههای استانی شد تا از انزوای رسانههای شناسنامهدار جلوگیری شود.
حبیب احمدی، مدیرعامل خانه مطبوعات و رسانههای استان اردبیل و نایبرئیس خانه مطبوعات و رسانههای کشور، در دیدار فعالان رسانهای، قرآنی، هنری و فرهنگی استان اردبیل با سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در سالن فدک اردبیل، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، شهدای رسانه و شهدای جنگ تحمیلی 12 روزه، بر ضرورت توجه جدی به مسائل و مطالبات جامعه رسانهای کشور تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش رسانهها و خبرنگاران در شرایط حساس کشور اظهار داشت: یکی از جلوههای ماندگار روزهای اخیر، نقش بیبدیل رسانهها و خبرنگاران در آرامسازی فضای روانی جامعه، تبیین واقعیتها، مقابله با جنگ شناختی دشمن، تولید محتوای حرفهای، امیدآفرینی، حفظ اتحاد و انسجام ملی و تنویر افکار عمومی بود.
احمدی افزود: خبرنگاران همانند بسیاری از اقشار فداکار جامعه در خط مقدم جهاد تبیین ایستادند و با وجود محدودیتها و کمبود امکانات، رسالت حرفهای خود را به انجام رساندند؛ از اینرو باید حمایت از جامعه رسانهای بهعنوان یک ضرورت جدی در سیاستگذاری فرهنگی کشور مورد توجه قرار گیرد.
وضعیت اقتصادی رسانهها مطلوب نیست
مدیرعامل خانه مطبوعات و رسانههای استان اردبیل با بیان اینکه حال رسانهها در کشور، بهویژه رسانههای استانی، مطلوب نیست، گفت: بخشی از این وضعیت به شرایط اقتصادی کشور بازمیگردد، اما بخشی نیز ناشی از سیاستگذاریهایی است که نیازمند بازنگری جدی است.
وی با اشاره به بیش از 25 سال حضور خود در عرصه رسانه عنوان کرد: طی سالهای گذشته بارها مشکلات خبرنگاران و رسانهها مطرح شده است، اما یا گوش شنوایی برای شنیدن این مطالبات وجود نداشته یا اراده جدی برای حل آنها شکل نگرفته است.
احمدی ادامه داد: انتظار جامعه رسانهای از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی این است که مطالبات و دغدغههای اصحاب رسانه شنیده شده و از مرحله طرح موضوع به تصمیمات عملی و اجرایی تبدیل شود.
رسانه مستقل تهدید نیست؛ سرمایه نظام حکمرانی است
نایبرئیس خانه مطبوعات و رسانههای کشور با تأکید بر اینکه رسانه رکن چهارم مردمسالاری است، اظهار داشت: اگر رسانه را ناظر بر عملکرد قوای سهگانه میدانیم، باید آزادی قلم، استقلال حرفهای، امنیت شغلی خبرنگاران و شأن و کرامت آنان را به رسمیت بشناسیم.
وی تصریح کرد: رسانه مستقل و مسئول تهدید نیست، بلکه بزرگترین سرمایه نظام حکمرانی و پشتوانه اعتماد عمومی است و تقویت رسانههای حرفهای میتواند به افزایش سرمایه اجتماعی و اعتماد مردم کمک کند.
صدور بیرویه مجوز به رسانههای غیرحرفهای آسیبزاست
احمدی یکی از آسیبهای جدی امروز را کاهش تدریجی مرجعیت رسانههای رسمی عنوان کرد و گفت: صدور بیرویه مجوز برای افرادی که تخصص رسانهای ندارند، آموزش حرفهای ندیدهاند و با اخلاق رسانه آشنا نیستند، موجب شده کمیت بر کیفیت غلبه کند.
وی افزود: رشد قارچگونه رسانههای زرد، صفحات فیک، رسانههای باجگیر و مجموعههای غیرحرفهای، اعتبار رسانههای اصیل و حرفهای را با چالش جدی مواجه کرده است.
مدیرعامل خانه مطبوعات و رسانههای استان اردبیل پیشنهاد کرد نظام صدور مجوز رسانهها بر پایه صلاحیتهای حرفهای، اخلاقی و تخصصی بازنگری شود و برای ورود افراد به این عرصه، آزمونهای علمی، مصاحبههای تخصصی و ارزیابیهای حرفهای در نظر گرفته شود.
احمدی همچنین خواستار ساماندهی جابهجایی مجوز رسانهها از یک استان به استان دیگر شد و گفت این موضوع نیز نیازمند بررسی و بازنگری جدی است.
صندوق اعتباری هنر نیازمند بازنگری است
وی با اشاره به وضعیت صندوق اعتباری هنر اظهار داشت: این صندوق در گذشته که تعداد اعضای آن محدودتر بود، خدمات مناسبی ارائه میکرد، اما با چند برابر شدن اعضا، خدمات آن عملاً تا حد زیادی به بیمه تکمیلی محدود شده و بسیاری از انتظارات خبرنگاران در حوزه رفاه، معیشت و حمایتهای مالی بیپاسخ مانده است.
نایبرئیس خانه مطبوعات و رسانههای کشور بر ضرورت تقویت حمایتهای رفاهی و معیشتی از خبرنگاران تأکید کرد و خواستار بازنگری در سازوکارهای حمایتی شد.
توزیع آگهیهای دولتی باید شفاف و عادلانه باشد
احمدی موضوع توزیع آگهیهای دولتی را یکی دیگر از دغدغههای مهم جامعه رسانهای دانست و گفت: با وجود سامانهای شدن فرآیندها، همچنان ابهامات زیادی در نحوه توزیع آگهیهای دولتی وجود دارد و پاسخگویی لازم در این زمینه صورت نمیگیرد.
وی تأکید کرد: شفافیت، عدالت و نظارت صنفی بر فرآیند توزیع آگهیهای دولتی باید مورد توجه جدی قرار گیرد تا رسانههای حرفهای و شناسنامهدار از این ظرفیت به شکل عادلانه بهرهمند شوند.
رسانهها در شرایط جنگی نیازمند حمایت ویژه هستند
مدیرعامل خانه مطبوعات و رسانههای استان اردبیل با اشاره به شرایط اقتصادی رسانهها در ایام جنگ و بحران اخیر اظهار داشت: انتظار میرفت بستههای حمایتی ویژهای برای رسانهها در نظر گرفته شود.
وی ادامه داد: گرانی و کمبود کاغذ، افزایش هزینههای چاپ، کاهش درآمد رسانهها و قطعی اینترنت خسارات سنگینی به رسانههای چاپی و دیجیتال وارد کرد و تخصیص یارانه کاغذ، تسهیلات کمبهره، حمایتهای معیشتی و بستههای جبرانی میتوانست بخشی از این خسارتها را جبران کند.
احمدی افزود: سهم استانها از حمایتهای در نظر گرفتهشده بسیار ناچیز بود و لازم است در سیاستهای حمایتی آینده، شرایط رسانههای استانی بهصورت ویژه مورد توجه قرار گیرد.
قانون مطبوعات متناسب با تحولات رسانهای نیست
نایبرئیس خانه مطبوعات و رسانههای کشور با اشاره به تحولات گسترده حوزه رسانه و فناوری گفت: قانون مطبوعات با توجه به ظهور رسانههای نوین، شبکههای اجتماعی و فناوریهای جدید، دیگر پاسخگوی همه نیازهای امروز نیست.
وی تدوین قانون جامع رسانهها را ضرورتی اجتنابناپذیر دانست و گفت: این قانون باید با مشارکت تشکلهای صنفی و فعالان حرفهای حوزه رسانه تدوین شود تا بتواند پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه رسانهای کشور باشد.
احمدی همچنین از عدم پاسخگویی مناسب برخی کارشناسان حوزه مطبوعات انتقاد کرد و گفت: گاهی برای حل سادهترین امور اداری، خبرنگاران و مدیران رسانهای ناچار به سفرهای پرهزینه به تهران میشوند که این روند نیازمند اصلاح است.
وی تأکید کرد: اجرای قانون باید در همه استانها یکسان باشد و از اعمال سلیقههای محلی جلوگیری شود.
حمایت از خانه مطبوعات اردبیل باید تقویت شود
احمدی با اشاره به وضعیت خانه مطبوعات استان اردبیل اظهار داشت: انتظار داریم همانند سایر استانها، حمایتهای مالی و کمکهای بلاعوض مستقیماً در اختیار خانه مطبوعات قرار گیرد تا این نهاد صنفی بتواند با شفافیت و نظارت اعضا، خدمات مؤثرتری به جامعه رسانهای ارائه کند.
وی از همکاری و تعامل مطلوب و حسنه ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اردبیل با خانه مطبوعات نیز قدردانی کرد.
هوش مصنوعی؛ فرصت بزرگ و تهدیدی برای امنیت شغلی خبرنگاران
نایبرئیس خانه مطبوعات و رسانههای کشور با اشاره به توسعه هوش مصنوعی در عرصه رسانه گفت: هوش مصنوعی فرصت بزرگی برای رسانههاست، اما در کنار فرصتهای آن، تهدیدهایی نیز برای امنیت شغلی خبرنگاران ایجاد میکند.
وی خاطرنشان کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید با تدوین سیاستهای حمایتی، ارائه آموزشهای تخصصی و اجرای برنامههای توانمندسازی، زمینه همزیستی حرفهای خبرنگاران با فناوریهای نوین را فراهم کند.
حذف روزنامههای کمتوزیع از آگهیهای دولتی نیازمند بازنگری است
احمدی همچنین نسبت به بخشنامه اخیر درباره حذف روزنامههای دارای توزیع محدود از فهرست آگهیهای دولتی ابراز نگرانی کرد و گفت: اجرای چنین سیاستی در شرایط دشوار اقتصادی و افزایش هزینههای چاپ میتواند ضربهای جدی به مطبوعات استانی وارد کند.
وی افزود: در اجرای این سیاستها باید شرایط ویژه کشور، مشکلات توزیع و وضعیت اقتصادی رسانههای استانی مورد توجه قرار گیرد و تصمیمات بهگونهای نباشد که استمرار فعالیت مطبوعات محلی را با مشکل مواجه کند.
11 پیشنهاد خانه مطبوعات برای حمایت از رسانهها
مدیرعامل خانه مطبوعات و رسانههای استان اردبیل در ادامه سخنان خود مجموعهای از پیشنهادها را برای تقویت جایگاه رسانهها مطرح کرد.
وی تدوین قانون جامع رسانهها با مشارکت تشکلهای صنفی، تشکیل شورای عالی حمایت از رسانهها، ایجاد صندوق ملی حمایت از خبرنگاران و پیشبینی حمایتهای دوران بازنشستگی، اصلاح فرآیند صدور مجوز رسانهها بر اساس صلاحیتهای حرفهای، افزایش یارانه مطبوعات و تأمین سهمیه کاغذ را از جمله این پیشنهادها عنوان کرد.
احمدی همچنین اصلاح نظام توزیع آگهیهای دولتی با نظارت صنوف، تقویت بیمه و امنیت شغلی خبرنگاران، حل مشکلات بیمه کارفرمایان رسانهها و پایگاههای خبری، برگزاری منظم جشنوارههای مطبوعاتی، توسعه آموزشهای حرفهای، واگذاری زمین و ایجاد تعاونی مسکن خبرنگاران، تخصیص اعتبارات پایدار برای خانههای مطبوعات استانها و بهرهگیری از ظرفیت رسانهها در سیاستگذاری و اطلاعرسانی دولت را خواستار شد.
وی حمایت ویژه از رسانههای استانی و مرزی را نیز ضروری دانست و گفت: رسانههای استانی و مرزی نقش مهمی در حفظ سرمایه اجتماعی، امنیت فرهنگی و تقویت انسجام ملی دارند و باید در سیاستهای حمایتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جایگاه ویژهای داشته باشند.
احمدی در پایان ابراز امیدواری کرد با تدبیر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، دوران جدیدی از حمایت عملی، عدالت، شفافیت و تقویت جایگاه رسانههای کشور آغاز شود و گفت: توسعه ایران بدون رسانههای آزاد، حرفهای، مسئول و توانمند امکانپذیر نخواهد بود.